واسيلى ولاديميروويچ بارتولد ( مترجم : كريم كشاورز )
574
تركستان نامه ( تركستان در عهد هجوم مغول ) ( فارسى )
آمل شد . در سال 395 هجرى / 1004 ميلادى كوشيد تا در نسا و ابيورد مستقر شود ولى از جنود خوارزمشاه كه به خواهش ساكنان آنجا اعزام شده بودند شكست خورد . در ميان همراهان وى كه در اين پيكار از پاى درآمدند نام پسر تاش نيز ذكر شده است « 1 » . منتصر با بقاياى لشكر خويش بار سوم وارد ماوراء النهر گشت و از دست شحنهء بخارا شكست خورد و در نور موضع گرفت و از آنجا به دشمن خويش كه در دبوسى قرار داشته حمله كرد . اين بار پيكار به پيروزى منتصر پايان يافت و پس از آن ، سرانجام نهضت مردم به سود سامانيان برپا شد . حارث ملقب به ابن علمدار رئيس غازيان سمرقند با 3000 مرد جنگى به منتصر پيوست . شيخان شهر « 2 » 300 غلام را مسلح كردند . غزان نيز بارى ديگر به لشكريان منتصر پيوستند . وى در شعبان سال 394 هجرى ( مه - ژوئن 1004 ميلادى ) به يارى اين نيرو در بورنمذ نيرو - هاى اصلى ايلك را شكست داد و اگر به سخنان گرديزى اعتماد كنيم « 3 » ، لشكريان « خان بزرگ » را منهزم كرد . ولى دوران پيروزى او چندان دراز نبود . خان با نيروهاى تازه بازگشت و در دشت گرسنه ميان ديزك و خاوص [ خاوس ] با وى مصاف داد . غزان به غنيمتى كه در بورنمذ بدست آورده بودند اكتفا كرده به محال خويش عودت كردند و در اين پيكار شركت نكردند . يكى از
--> ( 1 ) - عتبى ، نسخهء خطى موزهء آسيائى ، ورق 65 ؛ عتبى - منينى ، I ، 340 ؛ نرشخى ، چاپ شفر ، 225 . ( 2 ) - در اصل عربى « مشايخ » نوشته شده ( عتبى - منينى ، I ، 341 ) و در ترجمهء فارسى [ ترجمهء جرفادقانى ] « خواجكان » . ( 3 ) - « متون » ، ص 13 ؛ اينجا شمار لشكريان ابن علمدار فقط 1000 نفر ذكر شده است .